kontrast: A A A

czcionka: A- A A+

tel. 85 727 88 00 e-mail: starostwo@monki.pl

biuletyn informacji publicznej

Jesteś tutaj: Strona Główna :: Gminy

Historia powiatu monieckiego
Powiat Moniecki powstał 1 kwietnia 1954 roku. Siedzibą powiatu stała się centralnie położona miejscowość - wieś Mońki. Powiat Moniecki powstał z terytorium wydzielonego z powiatu białostockiego, w jego skład wchodziły dwa miasta Goniądz i Knyszyn oraz gminy Goniądz, Jaświły, Krypno, Trzcianne i Kalinówka. W historii Powiatu Monieckiego ciekawostką jest jego siedziba, gdyż Mońki nie były miastem, nie stanowiły nawet własnej gminy. Prawa miejskie uzyskały dopiero w 1965 roku. W takiej postaci Powiat Moniecki, funkcjonował do reformy administracyjnej w 1975 roku, kiedy to wszystkie powiaty w Polsce przestały istnieć.

Powiat Moniecki utworzony został ponownie w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Symboliczne przekazanie wspólnocie samorządowej i władzom powiatu monieckiego odpowiedzialności za sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym odbyło się na Zamku Królewskim w Warszawie. Siedzibą Powiatu Monieckiego jest miasto Mońki, a w jego skład wchodzą 3 gminy miejskie: Mońki, Goniądz, Knyszyn oraz 4 gminy wiejsko-miejskie: Krypno, Trzcianne, Jaświły i Jasionówka. Dzisiejszy Powiat Moniecki zamieszkuje około 42 tysiące osób, czyli ok. 3,6% ludności Podlasia, a powierzchnia powiatu wynosi 1385 km2. Powiat Moniecki jako jednostka samorządu terytorialnego wykonuje określone zadania publiczne przede wszystkim z zakresu edukacji, ochrony zdrowia, pomocy społecznej, aktywizacji rynku pracy, ochrony środowiska, rolnictwa, kultury, sportu i turystyki. Powiat Moniecki odznacza się unikatowymi na skalę europejską atutami przyrodniczymi, co sprzyja rozwojowi gospodarczemu regionu, zarówno w produkcji zdrowej żywności, jak i branży turystycznej. Walorem powiatu jest Biebrzański Park Narodowy i występujący Obszar Natura 2000. Na terenie Powiatu Monieckiego znajduje się zespół XIX-wiecznych carskich fortyfikacji - Twierdza Osowiec oraz wiele zabytków sakralnych.

Od 11 listopada 2011 r. Powiat Moniecki posiada własne zgodne z heraldyką symbole, które podczas uroczystej Sesji Rady Powiatu w Mońkach ustanowiła Rada Powiatu w Mońkach. Symbole nawiązują zarówno do historii ziem powiatu jak i fauny występującej dawniej i obecnie na terenie powiatu. W tarczy herbowej Powiatu Monieckiego znalazł się królewski Orzeł Biały, mazowiecki i łoś symbolizujący królewskie zwierzę, jak i bagienny charakter powiatu. Rok 2014 natomiast to podwójny jubileusz Powiatu Monieckiego: 60-lecie powstania pierwszego Powiatu Monieckiego i 15-lecie istnienia samorządowego powiatu w Mońkach.
Kalendarium powiatu monieckiego w latach 1954 - 1975

1954
1 IV - Powstaje Powiat Moniecki.

1958
10 II - Przewodniczącym Prezydium Powiatowej Rady Narodowej zostaje Czesław Gartych.

1959
II - Powiat Moniecki w czołówce kilku najlepszych powiatów pod względem czynów drogowych.
27 XI - Otwarcie Szpitala Powiatowego w Mońkach.

1960
IV - W Kalinówce Kościelnej została uruchomiona pierwsza na Białostoczyźnie cegielnia, będąca własnością Gromadzkiej Rady Narodowej.
18 IX - Knyszyn odwiedziła delegacja przedstawicieli rad Obwodu Grodzieńskiego.

1962
4 IV - Mieszkańcy powiatu monieckiego zajmują II miejsce w kraju w realizacji planów zbiórki na Społeczny Fundusz Budowy Szkół.
18 VI - Sekretarz KW PZPR Aleksander Młodzianowski wmurował akt erekcyjny pod budynek szkoły Pomnika Tysiąclecia - Liceum Ogólnokształcącego w Mońkach.
9 X - Ks. Adam Sawicki dokonał uroczystego poświęcenia kościoła w Mońkach.
30 IX - Uroczystości odsłonięcia obelisku na miejscu byłego obozu karnego w Knyszynie.

1963
14 III - Urząd Spraw Wewnętrznych w Białymstoku wydał decyzję o zarejestrowaniu stowarzyszenia pod nazwą LKS "Promień" z siedzibą w Mońkach. Pierwszym prezesem został Czesław Gartych.

1964
2 IX - Inauguracja Dni Moniek, podczas których świętowano 10-lecie powiatu monieckiego oraz otwarcie LO w Mońkach. W uroczystości udział wzięli: zastępca przewodniczącego Rady Państwa - Bolesław Podedworny, minister oświaty - Wacław Tołudziecki.
26 IX - Wojewódzka inauguracja roku kulturalno-oświatowego w Mońkach.
26 IX - Wystawa sztuki ludowej powiatu monieckiego w Szkole Podstawowej Nr 1 w Mońkach.
1 X - Władze powiatu przekazały do użytku nową liczącą ponad 20 km drogę łączącą Mońki z Jasionówką.

1965
1 I - Mońki otrzymały prawa miejskie.
9 I - Uroczysta pierwsza sesja Miejskiej Rady Narodowej.
VIII - Ogólnopolski Wyścig Kolarski w Mońkach na dystansie 128 km. Organizatorem wyścigu był moniecki PZGS i Ludowy Klub Sportowy "Promień".

1966
12 VI - Ks. bp Władysław Suszyński dokonał konsekracji monieckiego kościoła.
16-17 VII - Ogólnopolski Wyścig Kolarski w Mońkach (3-etapowy).

1968
VII - Międzynarodowy Wyścig Kolarski o puchar "Dnia Spółdzielczości.
13 X - Pierwszy regionalny Turniej Miast: Goniądz - Knyszyn.

1970
10 V - Ks. bp Henryk Gulbinowicz konsekrował trzy dzwony w monieckim kościele.

1971
Mońki otrzymały wyróżnienie i nagrodę za udział w konkursie Mistrz Gospodarności.

1972
17 VII - Sekretarz KC PZPR Kazimierz Barcikowski otwiera nowy zakład mleczarki w Mońkach.

1974
Budowa pływalni w Mońkach.
X - Międzynarodowy Turniej Zapaśniczy w stylu klasycznym w Mońkach.

1975
1 VI - Rady Powiatowe przestają działać.

Kalendarium powiatu monieckiego w latach 1998 - 2004

1998
9 XI - Pierwsze posiedzenie Rady Powiatu. Inaugurującą; sesję poprowadził radny senior Mieczysław Słabiński.
21 XI - Uchwalenie Statutu Powiatu Monieckiego.

1999
1 I - Powiat moniecki ponownie rozpoczyna swoje funkcjonowanie.
26 I - Rada Powiatu podjęła uchwałę o przystąpieniu do Związku Powiatów Polskich.
II - Starostwie 12 powiatów ziemskich województwa podlaskiego spotkali się w Mońkach. Głównym celem spotkania była dyskusja nad utworzeniem wspólnej organizacji powiatów województwa podlaskiego, jako najlepszego partnera do rozmów z rządem RP na temat problemów i zagrożeń w nowej strukturze administracyjnej kraju.
26-27 II - Pierwszy Zjazd Założycielski Związku Powiatów Polskich w Nowym Sączu. Delegatem powiatu monieckiego był starosta moniecki - Mirosław Paniczko.
3 VII - Zjazd profesorów i absolwentów monieckiego LO. Osłonięcie tablicy pamiątkowej z okazji 35-lecia powstania szkoły.

2000
"Nasze Mleko" - program szkolący rolników - producentów mleka realizowany przez Starostwo Powiatowe w Mońkach przy wsparciu finansowym Unii Europejskiej.
17 VI - Uroczystość odpustowa Św. Brata Alberta Chmielowskiego. Wmurowano kamień węgielny pod nową Świątynię pw. Brata Alberta Chmielowskiego w Mońkach.
27 VIII - Wojewódzkie obchody Święta Dziękczynienia za plony w Knyszynie.
25 XI - Uroczyste otwarcie Domu Pomocy Społecznej "Dom Kombatanta" w Mocieszach.

2001
4 IV - Spotkanie duszpasterskie ks. abp Wojciecha Ziemby z samorządowcami z powiatu monieckiego.
13 VII - Otwarcie Monieckiego Centrum Medyczno-Finansowego z udziałem ambasadora brytyjskiego w Warszawie.
10 VI - Jubileusz 90-lecia OSP w Jasionówce.
1 IX - W wyniku połączenia Zespołu Szkół i Zespołu Szkół Rolniczych powstał Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych w Mońkach.
2 IX - Wojewódzkie obchody 80-lecia Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP w Jasionówce.
9 IX - Wojewódzkie obchody Święta Dziękczynienia za plony w Krypnie.
15-16 IX - VIII Krajowe Dni Ziemniaka w Mońkach. Udział wzięło 86 wystawców. Wystawy maszyn i urządzeń rolniczych oraz stoiska z branży przetwórczej. Pokazano niemalże wszystkie odmiany ziemniaka występujące w Polsce.
6 XI - Uroczyste otwarcie Oddziału dla Przewlekle Chorych w SP ZOZ w Mońkach.

2002
I - Otwarcie prywatnego muzeum etnograficzno-historycznego w Krypnie.
8 IV - Pierwsze Międzynarodowe Spotkanie z Konopielką w Knyszynie. Udział wzięło 320 uczestników z Podlasia, Litwy i Jasionówki.
16 IV - Uroczystość otwarcia nowej części szpitala w Mońkach oraz poświęcenia kaplicy, którego dokonał ks. abp Wojciech Ziemba.
9 V - Ryszard Kaczorowski, ostatni Prezydent RP na uchodźstwie odwiedził Jasionówkę.
Otwarcie Oddziału Położniczo-Ginekologicznego w Mońkach.
9, 10, 11 VIII - Powiatowe Dni Promocji Zdrowia.
7 IX - Pierwsze Otwarte Mistrzostwa w Koszeniu Bagiennych Łąk "Biebrzańskie Sianokosy".

2003
4 V - Oddanie do użytku nowej hali sportowej w Krypnie.
VIII - Uroczystości obchodów 40-lecia LKS "Promień".
IX - Jubileusz X-lecia Biebrzańskiego Parku Narodowego.
Drugie Otwarte Mistrzostwa w Koszeniu Bagiennych Łąk "Biebrzańskie Sianokosy".

2004
8 IV - Z najstarszego i największego w Archidiecezji Białostockiej dekanatu knyszyńskiego zostaje wyodrębniony dekanat moniecki. Obejmuje on następujące parafie: Downary, Giełczyn, Goniądz, Kulesze, Laskowiec, Mońki (dwie parafie), Trzcianne.

Starostwo Powiatowe w Mońkach
ul. Słowackiego 5a
19-100 Mońki
tel. 085 727 88 00